"Książki są lustrem: widzisz w nich tylko to, co już masz w sobie"

(Carlos Ruiz Zafon- Cień wiatru)

środa, 23 maja 2012

Meteorologia ludowa

Jakiś czas temu opisałam znaczenie folkloru. Dzisiaj postanowiłam kontynuować temat, jednak tym razem w nieco innym kontekście- przybliżając meteorologię ludową, a mianowicie przysłowia związane z pogodą.

Nasi przodkowie uważnie obserwowali przyrodę dostrzegając zarówno jej zmienność, jak i regularne cykle. Wieloletnie doświadczenia i obserwacje zaowocowały przysłowiami związanymi z porami roku. Są one tak trafne, że korzystamy z nich nawet dzisiaj.

Pozostawiam Wam więc wybór przysłów dotyczących pogody. Ażeby było łatwiej z nich korzystać, zachowałam podział na miesiące. Być może przydadzą się tym, którzy sięgają po mądrość przodków.


STYCZEŃ
·         Ciepła izba marzeń szczytem i tak jakoś mija styczeń.
·         Fabian i Sebastian gdy mróz dadzą, srogą zimę przyprowadzą. (20 stycznia)
·         Gdy Makary pogodny, cały styczeń chłodny. ( 2 stycznia)
·         Gdy na Małgorzaty mróz, jeszcze długo nie pojedzie wóz. (18 stycznia)
·         Gdy na Wincentego i nawrócenie Pawła pogoda świeci, spodziewajcie się dobrego lata dzieci. (25 stycznia)
·         Gdy styczeń burzliwy z śniegami, lato burzliwe z deszczami.
·         Gdy styczeń jasny i biały, w lecie bywają upały.
·         Gdy słońce przygrzewa na Jana Dobrego, spodziewać się można lata pogodnego. (10 stycznia)
·         Gdy styczeń zamglony, marzec zaśnieżony.
·         Gdy Święta Agnieszka wypuści śnieg z mieszka, to go nie zatrzyma i na Franciszka. (21 styczeń- Agnieszka, 2 czerwiec- Franciszek)
·         Gdy trawa w styczniu nie zmarznie, to się w sierpniu spali.
·         Gdy Trzech Króli mrozem trzyma, będzie jeszcze długa zima. ( 6 stycznia)
·         Gdy w Eugeniego lód albo woda taka i lipcowa pokaże sie pogoda. ( 4 stycznia)
·         Gdy Weronika chustkę zrzuci, wiosna się od nas odwróci. (13 stycznia)
·         Gdy w styczniu deszcz leje, złe robi nadzieje.
·         Gdy w styczniu mrozy i śniegi, będą stodoły po brzegi, gdy styczeń mrozów nie daje, prowadzi nieurodzaje.
·         Gdy w styczniu woda huczy, to na wiosnę mróz dokuczy.
·         Jak styczeń zachlapany, to lipiec zapłakany.
·         Jak pogoda na Świętego Marcela, będzie pogodna Wielka Niedziela. (16 stycznia)
·         Jeżeli pszczoła w styczniu z ula wylatuje, rzadko pomyślny rok nam obiecuje.
·         Jeśli w styczniu deszcze leją, nie ciesz sie wielką nadzieją.
·         Kiedy ptaki w styczniu śpiewają, to im w maju dzioby zamarzają.
·         Kiedy styczeń mokry trzyma, zwykle bywa długa zima.
·         Kiedy styczeń najmroźniejszy, wtedy roczek najpłodniejszy.
·         Kiedy w styczniu lato, w lecie zima za to.
·         Kiedy w styczniu rosną trawy, lipiec dla nas niełaskawy.
·         Kiedy w styczniu rośnie trawa, licha w lecie jest potrawa.
·         Na Nowy Rok przybywa dnia na barani skok.
·         Na Świętą Martynę przybyło dnia na godzinę. (30 stycznia)
·         Na Świętego Franciszka przylatuje pliszka. (29 stycznia)
·         Na Świętego Karola wyjrzy spod śniegu rola. (28 stycznia)
·         Na Świętego Ludwika koń na grudzie utyka. (31 stycznia)
·         Na Świętego Pawła połowa zimy przepadła. (25 stycznia)
·         Na Świętego Tymoteusza trzeba ci czapki nie kapelusza. (24 stycznia)
·         Na Trzech Króli słońce świeci, wiosna do nas pędem leci.
·         Styczeń bywa łagodny, gdy październik śnieżny i chłodny.
·         Styczeń mrozem trzeszczeć musi, wtedy chłopa plon przydusi.
·         Styczeń mrozi, lipiec skwarem grozi.
·         Styczeń rok stary z nowym styka, czasem zimnem do kości przenika, czasem w błocie utyka.
·         Święta Honorata figle płata. (11 stycznia)
·         Święty Marcin lody gładzi, gdy ich nie ma to je sadzi. (30 stycznia)
·         W styczniu łów łatwy na kuropatwy.

LUTY
·         Chmury w lutym ku północy, to są ciepła prorocy.
·         Czasem luty ostro kuty, czasem w luty same pluty.
·         Deszcz na świętego Błażeja, słaba wiosny nadzieja. (3 lutego)
·         Gdy bez wiatrów luty chodzi, w kwietniu wicher nie zawodzi.
·         Gdy ciepło w lutym, zimno w marcu bywa, długo trwa zima, to jest niewątpliwa.
·         Gdy jasne słońce w dzień gromniczny będzie, więcej niż przedtem śniegu spadnie wszędzie. (2 lutego)
·         Gdy mróz w lutym ostro trzyma, tedy jest niedługa zima.
·         Gdy na Macieja przejrzy żyto nieba, to się spodziewać można dużo chleba. (24 lutego)
·         Gdy na św. Walenty mróz, chowaj sanie, szykuj wóz.(14 lutego)
·         Gdy w Gromnicę z dachów ciecze, zima jeszcze się przewlecze. (2 lutego)
·         Gdy na Gromnice roztaje, rzadkie będą urodzaje. (2 luego)
·         Gdy w Gromnice pięknie wszędzie, tedy dobra wiosna będzie. (2 lutego)
·         Gdy w Gromniczną jest ładnie, dużo śniegu jeszcze spadnie. (2 luego)
·         Gdy w lutym mróz mocno trzyma, będzie krótka zima.
·         Gdy wiatr ostro w lutym wieje, chłop ma dobrą nadzieję.
·         Gdy 10 lutego mróz panuje, jeszcze 40 dni takich zwiastuje.
·         Gromnice w śniegu, wiosna jest w biegu, lecz gdy pogoda, dla wiosny zawoda. (2 luego)
·         Gromniczna pogodna, będzie jesień dorodna. (2 luego)
·         Jaka Gromniczna bracie, taki Święty Maciej. (2 luty- Gromniczna, 24 luty- Maciej)
·         Jak dym w górę szybuje, zawsze to mróz zwiastuje.
·         Jak luty nastaje, śnieg jeszcze nie taje.
·         Jak na Matkę Gromniczną, tak na Święty Józef. (2 luty- matka Boska Gromniczna, 19 marzec- Józef)
·         Jak pogoda w św. Błażeja, będzie ze śniegiem Wielka Niedziela. (3 lutego)
·         Jak słońce jasno świeci na Gromnice, to przyjdą wielkie mrozy i śnieżyce. (2 lutego)
·         Jak suche i jasne Gromnice, przyjdą jeszcze śnieżyce. (2 lutego)
·         Jak śnieg na św. Błażeja, pogodna będzie Wielka Niedziela. (3 lutego)
·         Jak Walenty nie poleje, to na wiosnę masz nadzieję. (14 lutego)
·         Jaka w zapustną niedzielę pogoda, taką też Wielkanoc poda.
·         Jasna Gromnica - zła orędownica. (2 lutego)
·         Jeśli ci jeszcze nie dokuczył luty, to pal dobrze w kominie i miej kożuch suty.
·         Jeśli luty śnieżny i mroźny, spodziewaj się wczesnej wiosny.
·         Jeżeli ciepło w dzień świętego Piotra, to zima do Wielkiej Nocy potrwa. (21 lutego)
·         Jeżeli w św. Piotra w lutym ciepło służy, do Wielkanocy zima czasy swe przedłuży.(21 lutego)
·         Kiedy Gromniczna zimę traci, to Święty Maciej ją wzbogaci. (2 luty- Matki Boskiej Gromnicznej, 24 luty- Maciej)
·         Kiedy kot w lutym na słonku się grzeje, musi w marcu zajść na przypiecek.
·         Kiedy luty, obuj buty.
·         Kiedy luty puści, to marzec wypiecze.
·         Kiedy luty schodzi, człek po wodzie brodzi.
·         Kiedy na Gromniczną mróz, zładuj sanie, szykuj wóz. (2 lutego)
·         Kiedy w Gromniczną gęś chodzi po wodzie, to będzie na Wielkanoc chodzić po lodzie. (2 lutego)
·         Kiedy w lutym rosa pada, nowe mrozy zapowiada.
·         Luty bywa w lód okuty.
·         Luty, gdy wiatrów i mrozów nie daje, sprowadzi rok słotny i nieurodzaje.
·         Luty stały - latem upały.
·         Maria pogodna, będzie jesień dorodna. (2 lutego)
·         Na dzień świętej Doroty, ma być śniegu nad płoty. (6 lutego)
·         Na Gromniczną Pan Bóg daje, czasem mróz, czasem roztaje. (2 lutego)
·         Na stycznie i lute trzeba mieć konie kute.
·         Na św. Jacenty - łamią się pod lodem pręty. (10 lutego)
·         Na świętego Ludwika na grudzie koń utyka. (12 lutego)
·         Na świętego Maciej lody, wrócą długie chłody. (24 lutego)
·         Na świętego Macieja pierwsza wiosny nadzieja. (24 lutego)
·         Po świętej Dorocie wioska cała w błocie. (6 lutego)
·         Pogoda na świętego Błażeja, dobra wiosny nadzieja. (3 lutego)
·         Przed Maciejem jak połamie lody, po Macieju szukaj pod lodem wody. (24 lutego)
·         Silne wiatry przy końcu lutego, spodziewaj się zatem lata żyznego
·         Święta Agata chatę wymiata. (5 lutego)
·         Święta Agata w zimę bogata. (5 lutego)
·         W lutym aura burzliwa - wiosna rychliwa.
·         W lutym gdy zagrzmi od wschodniego boku, burze i wiatry walne są w tym roku.
·         W lutym śnieg i mróz stały, w lecie będą upały.
·         W lutym wody wiele - w lecie głodne nawet cielę.
·         W świętego Konrada, zima nie rada. (19 lutego)
·         Zimno w Piotra Stolicę, czterdzieści dni takich naliczę.( 21 lutego)

MARZEC
·         Benedykta Bożą mocą, dzionek już się równa z nocą. (21 marca)
·         Co marzec wypiecze, to kwiecień wysiecze.
·         Czasem marzec tak się podsadzi, że dwa kożuchy oblec nie zawadzi.
·         Czasami w marcu zetnie wodę w garncu.
·         Deszcze marcowe zbożu niezdrowe.
·         Dzień świętego Kazimierza resztki zimy uśmierza. (4 marca)
·         Gdy chcesz poznać pogodę w czerwcu roku tego, uważaj jak będzie w Jana Damasceńskiego. (28 marca)
·         Gdy Franciszka z wichrem po polu hasa, może sypnąć śniegiem powyżej pasa. (9 marca)
·         Gdy marzec mglisty, w lecie czas dżdżysty.
·         Gdy marzec suchy, kwiecień nagradza, bo deszcze sprowadza.
·         Gdy mróz w marcu dnia dziesiątego, jeszcze czterdzieści dni mrozu takiego.
·         Gdy na Gertrudy zjawią się bociany, to wiosna już rychło nastanie. (17 marca)
·         Gdy na święty Józef bociek przybędzie, to już śniegu nie będzie. (19 marca)
·         Gdy w marcu grzmi, w maju śniegiem ćmi.
·         Gdy w marcu mgły bywają, w lecie burze przeszkadzają.
·         Gdy w marcu pada, wtedy rolnik biada; gdy słońce jaśnieje, to rolnik się śmieje.
·         Gdy w marcu topnieje, to na wiosnę mróz bieleje.
·         Gdy w Ruprechta jasno, ponoć w czerwcu krasno. (20 marca)
·         Groch święty Grzegorz zasiewa, soczewicę Jakub miewa. (10 marca)
·         Hilary zapowiada, jaka pogoda w Wielkanoc przypada. (16 marca)
·         Ile mgieł w marcu, tyle deszczów w czerwcu.
·         Ile w marcu dni mglistych, tyle w żniwa dni dżdżystych.
·         Jak na świętego Józefa chmurki, to sadź ziemniaki gdzie górki; a jak pogoda, to sadź gdzie woda. (19 marca)
·         Jak po Benedykcie ciepło, to i w lecie będzie piekło. (21 marca)
·         Jak w Kazimierza pochmurno, o jarzynę nietrudno. (4 marca)
·         Jakie jest Zwiastowanie, takie będzie i Zmartwychwstanie.
·         Jeśli zapusty pogodne bywają, Świąt wielkanocnych tak się spodziewają.
·         Jeżeli na świętego Kazimierza pogoda, to na ziemniaki woda (4 marca).
·         Jeżeli w pierwszy dzień po przesileniu marcowym burza się zdarzy, zima już nie przydarzy.
·         Kiedy w marcu deszczu wiele, nieurodzaj zboża ściele.
·         Kiedy w marcu plucha, to w maju posucha.
·         Marzec co z deszczem chadza, mokry czerwiec zapowiada.
·         Marzec- czy słoneczny, czy płaczliwy; listopada obraz żywy.
·         Marzec odmienia wiatry, deszcz miesza z pogodą, więc nie dziw, jeśli starzy czują go ze szkodą.
·         Marzec zielony- niedobre plony.
·         Marzec zimny i słoneczny, plon zaręcza dostateczny.
·         Męczennicy, gdy mróz noszą, czterdzieści dni mrozu głoszą. (10 marca)
·         Męczennicy jeśli psocą, będzie dżdżysto Wielką Nocą, a gdy kropla dżdżu nie spadnie, przez sześć niedziel będzie ładnie. (10 marca)
·         Mgła na Zwiastowanie znaczy rzek rozlanie.
·         Na Świętego Albina rzadka u ludzi mina, bo post się zaczyna. (1 marca)
·         Na świętego Edwarda zimy pogarda. (18 marca)
·         Na św. Grzegorza idzie zima do morza. (12 marca)
·         Na świętego Józefa pięknie, zima prędko pęknie. (19 marca)
·         Na świętego Kazimierza pełno już młodego zwierza. (4 marca)
·         Na świętego Kazimierza dzień się z nocą przymierza. (4 marca)
·         Na świętego Kazimierza wyjdzie skowronek spod pierza. (4 marca)
·         Na Świętego Szymona nie wdziewaj już kaftana. (24 marca)
·         Na Zwiastowanie jaskółki się ukazują, ludziom wiosnę zwiastują.
·         Na Zwiastowanie, kiedy mgła w zaranie, chociaż słonko jasno wschodzi, znak niechybny to powodzi.
·         Od dnia dwudziestego marca, zagrzewa słońce nawet starca.
·         Przyjdzie święty Józef z pomocą, porówna dzień z nocą. (19 marca)
·         Słońce marcowe, owocom niezdrowe.
·         Suchy marzec, kwiecień mokry, maj przechłodny - nie będzie rok głodny.
·         Suchy marzec, mokry maj, będzie żytko jako gaj.
·         Święty Józef pogodny, będzie roczek wodny. (19 marca)
·         W dni krzyżowe męka boża, wstrzymaj się od siewu zboża.
·         W marcu - gdy grzmot na lody spada, w lecie grad zapowiada
·         W marcu, gdy są grzmoty, urośnie zboże ponad płoty.
·         W dzień świętego Kazimierza zima do morza zmierza. (4 marca)
·         W marcu gdy kto siać nie zaczyna - dobra swego zapomina
·         W marcu, gdy są grzmoty, urośnie zboże ponad płoty.
·         W marcu jak w garncu.

KWIECIEŃ
·         Chcesz mieć kęs płótna dobrego, siej len na św. Jerzego. (19 kwietnia)
·         Choć i w kwietniu słonko grzeje, nieraz pole śnieg zawieje.
·         Chociaż święty Wincenty, jednak szczypie mróz w pięty. (5 kwietnia)
·         Chodzisz na Marka bez koszuli, w maju kożuchem się otulisz. (25 kwietnia)
·         Ciepły kwiecień, mokry maj, będzie żytko jako gaj.
·         Co Marek zagrzeje, Pankracy (12.05) wywieje. (25 kwietnia)
·         Co na Marka się stanie, to na ogrodników odstanie. (25 kwietnia)
·         Deszcze częste w kwietniu wróżą, że owoców będzie dużo.
·         Dzień na święty Makary pewnie przepowiada, czy we wrześniu pogoda, czy też ciągle pada. (10 kwietnia)
·         Gdy kwiecień chmurny, a maj z wiatrami, rok żyzny przed nami.
·         Gdy Marek z deszczem przychodzi, posuchę w lecie rodzi. (25 kwietnia)
·         Gdy na świętego Wojciecha rano deszcz pada, do połowy lata suszę zapowiada. (23 kwietnia)
·         Gdy na Wojciecha rano plucha, do połowy lata będzie ziemia sucha. (23 kwietnia)
·         Gdy przed Wojciechem grzmi, długo jeszcze zima śni. (23 kwietnia)
·         Gdy Wojciech rano rosi, pół lata posuchę nosi. (23 kwietnia)
·         Gdyby w kwietniu nie padało, to owoców będzie mało.
·         Grzmot w kwietniu dobra nowina, już szron roślin nie pościna
·         Jak przygrzeje słonko, przejdzie kwiecień łąką.
·         Ile razy przed Wojciechem zagrzmi na pola, tyle razy po Wojciechu zabieli się rola. (23 kwiecień)
·         Jak długo żaby przed Markiem rechoczą, tak długo deszczu po Marku nie zoczą. (25 kwietnia)
·         Jak w kwietniu mróz, to na pagórku siana wóz.
·         Jak w kwietniu rosa, to dosiewaj chłopie mocno prosa.
·         Jeśli w kwietniu pszczoły latają, to długie chłody się zapowiadają.
·         Jeśli Jerzy zbliża się pogodnie, będzie tak cztery tygodnie. (23 kwietnia)
·         Jeżeli w kwietniu posuszy, nic się w polu nie ruszy.
·         Jeśli w święty Paweł śnieg albo deszcz pada, dobrych się urodzajów spodziewać wypada. (28 kwietnia)
·         Kiedy Jerzy pogodą częstuje, wnet się pogoda zepsuje. (23 kwietnia)
·         Kiedy Marek przypieka, człek jeszcze na ziąb ponarzeka. (25 kwietnia)
·         Kiedy w kwietniu słonko grzeje, wtedy chłop nie zubożeje.
·         Kwiecień co deszczem rosi, wiele owoców przynosi.
·         Kwiecień, gdy deszczem plecie, maj wystroi kwieciem.
·         Kwiecień plecień, bo przeplata, trochę zimy, trochę lata.
·         Kwiecień wilgotny obiecuje rok stokrotny.
·         Mokre dni kwietnia zazwyczaj wróżą, że w lecie będzie owoców dużo.
·         Na Marka człek bez koszuli, a w Ogrodników przy piecu się tuli. (25 kwietnia)
·         Na świętego Augustyna orka dobrze się poczyna. (29 kwietnia)
·         Na świętego Donata idź po pracę do brata. (7 kwietnia)
·         Na świętego Franciszka chłop w polu nic nie zyska. (2 kwietnia)
·         Na świętego Franciszka nieraz dobrze grzmi i łyska. (2 kwiecień)
·         Na świętego Franciszka szuka ziarnek w polu myszka. (2 kwietnia)
·         Na świętego Franciszka zielenią się łany i ze swego zimowiska wracają bociany. (2 kwietnia)
·         Na Świętego Izydora dla bociana pora. (4 kwietnia)
·         Na Świętego Justyna siew się w polu zaczyna. (14 kwietnia)
·         Na święty Wincenty nie chodź bosymi pięty, bo nieraz mrozek cięty. (5 kwietnia)
·         Pierwszy kwietnia - bajów pletnia.
·         Pogody kwietniowe - słoty majowe.
·         Suchy kwiecień, mokry maj - będzie żyto jak gaj.
·         W kwietniu łagodne kwiatki, w grudniu śnieżne płatki.
·         W kwietniu posucha, niknie rolnikom otucha.
·         W prima aprilis się omylisz, gdzie postąpisz, gdzie się schylisz.

MAJ
·         Chłodny maj, dobry urodzaj.
·         Ciepły kwiecień, mokry maj - będzie zboże jako gaj.
·         Częste deszcze w całym maju chleb i siano nam dawają.
·         Częste w maju grzmoty rozpraszają chłopom zgryzoty.
·         Deszcz majowy, chleb gotowy.
·         Deszcz na Nawiedzenie Panny potrwa pewno do Zuzanny. (do 6 lipca)
·         Deszcze w świętego Floriana, skrzynia groszem napchana.(4 maja)
·         Dużo chrabąszczy w maju, proso będzie niby w gaju.
·         Gdy kukułka kuka w maju, spodziewaj się urodzaju.
·         Gdy Bernard grzmi i deszczy, czerwiec z pogodą, a lipiec z wodą. (20 maja)
·         Gdy maj jest przy pogodzie, nie bywają siana w szkodzie.
·         Gdy na Magdalenę pogoda, to wygoda, gdy zaś słota, to lichota. (29 maja)
·         Gdy przed Pankracym nocą przymrozi, lato będzie przepadziste, a jesienią czasy dżdżyste. ( 11/ 12 maja)
·         Gdy się maj z grzmotem odezwie na wschodzie, rok sprzyja sianu i zbożu w urodzie.
·         Gdy słoneczko przed Serwacym ciepło juz dogrzewa, po Serwacym szron pokryje i kwiaty i drzewa. (13 maja)
·         Gdy w maju śnieg pada, suszę zapowiada
·         Gdy w maju żołądź dobrze okwita, dobry rok zawita.
·         Gdy w Zofię zboże do pasa, na zimę chleb i okrasa. (15 maja)
·         Gdy w Zuzannę burze, jesienią pełne podwórze. (24 maja)
·         Gizela święta zimy nie pamięta. (7 maja)
·         Grzmot w maju nie szkodzi, sad dobrze obrodzi.
·         Grzmot w maju sprzyja urodzaju.
·         Jak się rozsierdzi Serwacy, to wszystko zmrozi i przeinaczy. (13 maja)
·         Jasny dzień Pankracego przyczynia wina dobrego. (12 maja)
·         Jeśli w maju grzmot, rośnie wszystko w lot.
·         Jak w maju plucha, to w czerwcu posucha.
·         Jeśli deszcze w maju, wszystko rośnie jak w gaju.
·         Jeśli w maju śnieg się zdarzy, to lato dobrze wyparzy.
·         Kiedy lipa w maju kwitnie, to w ulach miód zawiśnie.
·         Kiedy maj zimny, a w czerwcu deszcz pada, gospodarz pełne stodoły posiada.
·         Kiedy mokry maj, będzie żyto jako gaj.
·         Kiedy w maju wiatr z północy, ma się u nas zimno w nocy.
·         Kto sieje jęczmień na Urbana, będzie pił piwo z dzbana. (19 maja)
·         Maj bogaty sieje kwiaty.
·         Maj zieleni łąki, drzewa, już i ptaszek w polu śpiewa.
·         Majowe błoto, więcej niż złoto.
·         Mamert i Pankracy mrozem kwiat poznaczy. (11 i 12 maja)
·         Maria Magdalena zwykle rada, gdy deszcz pada. (29 maja)
·         Na Filipa, gdy przymrozek spadnie, najgorsza zaraza na zboże przypadnie. (6 maja)
·         Na Jana Nepomucena wiadoma już zboża cena. (21 maja)
·         Na pierwszego maja szron obiecuje dobry plon.
·         Na świętą Zofiję deszcz po polach bije. (15 maja)
·         Na świętego Filipa jeśli deszcz rzęsisty, będzie plon dobry i czysty. (6 maja)
·         Na świętego Izydora często bywa chłodna pora. ( 9 maja)
·         Na świętego Stanisława rośnie koniom trawa. ( 8 maja)
·         Na świętego Stanisława żyto jak ława. (8 maja)
·         Na Urbana chwile jakie, mówią, że i lato takie. (19 maja)
·         Na świętego Urbana wszystka rola zasiana. (19 maja)
·         Niedługo trwa deszcz majowy, tyle, co łzy młodej wdowy.
·         Od świętego Florka daj chleba do worka. (4 maja)
·         Pankracy, Serwacy i Bonifacy gdy z przymrozkiem stają, lato zimne dają.
·         Pankracy, Serwacy, Bonifacy, każdy swoim zimnem raczy.
·         Pankracy, Serwacy i Bonifacy – źli na ogrody chłopacy. (12,13,14 maja)
·         Pierwszego maja deszcz, nieurodzaju wieszcz.
·         W Urbana, miły chłopie, siej len i konopie. (19 maja)
·         Wody w maju stojące szkodę przynoszą łące.

CZERWIEC
·         Chrzest Jana w deszczowej wodzie, trzyma zbiory na przeszkodzie. (24 czerwca)
·         Czasem i na Świętego Medarda wiosna jeszcze przytwarda. (8 czerwca)
·         Czerwiec daje dni gorące, kosa brzęczy już na łące.
·         Czerwiec gdy zagrzmi, gdzie zorze zachodzą, ryby się obficie urodzą.
·         Czerwiec grudniową pogodę głosi, lipiec dla stycznia wróżbę przynosi.
·         Czerwiec na maju zwykle się wzoruje, jego pluchy, pogody, często naśladuje.
·         Czerwiec nosi dni gorące, kosa dzwoni już na łące.
·         Czerwiec mokry po zimnym maju, chłopom w jesieni będzie jak w raju.
·         Czerwiec po deszczowym maju, często dżdżysty w naszym kraju.
·         Czerwiec się czerwieni - będzie dość w kieszeni.
·         Czerwiec stały, grudzień doskonały.
·         Dobry w czerwcu Bonifacy, gdy w maju dobry Serwacy (5 czerwca)
·         Dzień świętego Alojzego przyczynia wina dobrego. (21 czerwca)
·         Gdy czerwiec chłodem i wodą szafuje, to zwykle rok cały popsuje.
·         Gdy czerwiec z burzami - staw rybny, a las grzybny.
·         Gdy deszcz przed Janem, po żniwach rolnik jest panem.(24 czerwca)
·         Gdy deszcze w dzień Świętego Medarda padają, do dni czterdziestu częstokroć nie ustają. (8 czerwca)
·         Gdy Jan z deszczem przybywa, to słota bywa także i we żniwa. (24 czerwca)
·         Gdy Medard z deszczem przybywa, tak samo jest we żniwa. (8 czerwca)
·         Gdy Piotr z Pawłem w deszcz uderzy, słońce za mgłą tydzień leży. (29 czerwca)
·         Gdy przychodzi Witus suchy, tedy wiedzie z sobą muchy. (15 czerwca)
·         Gdy się Medard rozpłacze, a Jaś nie utuli, popłacze pewnie aż do Urszuli. (Medard- 8 czerwca, Jan- 24 czerwca, Urszula- 21 października)
·         Gdy słońce w Raka z grzmotem wschodzi, to posuchę zwykle przynosi. (22 czerwca)
·         Gdy święty Jan łąkę rosi, to chłop siano kosi. (24 czerwca)
·         Gdy święty Piotr z Pawłem płaczą, ludzie przez tydzień słońca nie zobaczą. (29 czerwca)
·         Gdy się święty Jan rozczuli, to go dopiero Najświętsza Panna utuli. (2 lipca - Marii)
·         Grzmot w czerwcu głosi, że dużo zboża nosi.
·         Grzmoty czerwca rozweselają rolnikom serca.
·         Jak się Janek kąpie w wodzie, żniwom deszcze na przeszkodzie.(24 czerwca)
·         Jak się Janek rozbeczy, a Magdalena go nie utuli, to będzie beczał do świętej Urszuli. (Jan- 24 czerwca, Magdalena- 22 lipca, Urszula- 21 października)
·         Jak się święty Jan obwieści, takich będzie dni trzydzieści.(24 czerwca)
·         Jak w czerwcu pogoda służy, rolnik tylko oczy mruży.
·         Jaki Medard dzień obwieści, takich będzie dni czterdzieści. (8 czerwca)
·         Już Jan ochrzcił wszystkie wody, umyjcie się dla ochłody. (24 czerwca)
·         Już przed świętym Janem, zajmij się swym sianem. (24 czerwca)
·         Kiedy kwitnie w czerwcu bób, to największy wtedy głód, a kiedy mak, to już nie tak.
·         Kiedy Medard się rozwodni, będą deszcze sześć tygodni. (8 czerwca)
·         Kiedy z Janem przyjdą deszcze, to sześć niedziel kropi jeszcze.(24 czerwca)
·         Kto sieje tatarkę na Antka i Wita, to mu pięknie powschodzi i zakwita. (13 czerwca)
·         Kiedy święty Piotr grzeje, za wiosną jeszcze trzykroć kur zapieje. (29 czerwca)
·         Na początku lata ranne grzmoty są zapowiedzią rychłej słoty.
·         Na świętego Gerwazego jest w ogrodzie coś pięknego. (19 czerwca)
·         Na świętego Wita zboże zakwita. (15 czerwca)
·         Na święty Antoni pierwsza się jagódka zapłoni. (13 czerwca)
·         Na święty Protazy każdy się poparzy. (19 czerwca)
·         Nie trzeba w czerwcu o deszcz prosić, przyjdzie jak zaczniemy kosić.
·         Od czerwca dużo zależy, czy żniwa będą jak należy.
·         Pełnia czerwcowa - burza gotowa.
·         Przed świętym Janem najdłuższy dzień panem. (24 czerwca)
·         Siej na świętego Norberta, będzie jęczmienia sterta. Norbert cztery niedziele po sobie ściele. (6 czerwca)
·         Święty Antoni o gryce siać przypomni. (13 czerwca)
·         Święty Antoni od zguby broni. (13 czerwca)
·         Święty Eugenii pogodę w czerwcu odmieni. ( 2 czerwca)
·         Upał w sianokosy, żniwa - zima ostra i dokuczliwa, a jeżeli słota - w zimie dużo błota.
·         W czerwcu grusze kwiat zrzucają, czereśnie się zapalają.
·         W czerwcu pełnia sprowadza burze, ostatnia kwadra zaś deszcze duże.
·         W czerwcu się okaże, co nam Bóg da w darze.
·         W dniu Wandy gdy słonko bezchmurnie zachodzi, święty Jan (24.06) pogodą rolników nagrodzi. (23 i 24 czerwca)
·         Wanda z Janem wianki puszczają po wodzie i wspólnie radzą o żniwnej pogodzie. (23/ 24 czerwca)
·         Ze świętą Małgorzatą zaczyna się lato. (10 czerwca)

LIPIEC
·         Ciepły święty Jakub, zimne Boże Narodzenie. (25 lipca)
·         Czego lipiec nie dowarzy, tego sierpień nie usmaży.
·         Deszcz na świętą Małgorzatę jest orzechom na stratę. (20 lipca)
·         Deszcze na lipca pierwszego, drugiego, zapowiedzią deszczu czterdziestodniowego.
·         Deszcze na świętego Jakuba, na pszeniczkę pewna zguba. (25 lipca)
·         Filip przepowiada, ile tygodni popada. (10 lipca)
·         Gdy Amelia pogodna, będzie jesień dorodna. (10 lipca)
·         Gdy Halina łąki zrosi, rolnik w wodzie siano kosi. (1 lipca)
·         Gdy Jakub z pogodą, w zimie wiele lodu. (25 lipca)
·         Gdy lipiec z deszczem, zima będzie z wiatrem.
·         Gdy listki ziemniaków w górę spoglądają, to nam na pogodę znak pewny dają.
·         Gdy Maria Magdalena deszczem zaczyna, to zwykle deszcz dłużej trzyma. (22 lipca)
·         Gdy pająk w lipcu przychodzi, to za sobą deszcz przywodzi, gdy swą pajęczynę snuje, bliską burzę czuje.
·         Gdy się grzmot w lipcu od południa poda, drzewom się znaczy szwank i nieuroda.
·         Gdy słońce świeci na Jakuba, to będzie zima długa. (25 lipca)
·         Gdy w lipcu słońce dopieka, burza niedaleka.
·         Im większe na Jakuba chmury, tym większe w zimie śniegu góry. (25 lipca)
·         Jak deszcz na świętego Prokopa, to zgnije niejedna kopa. (8 lipca)
·         Jak po lipcu gorącym sierpień się ochłodzi, to później zima z wielkim śniegiem chodzi.
·         Jak poranek mglisty, wieczór przezroczysty.
·         Jak święty Jakub nadejdzie, to nam biedy nie będzie. (25 lipca)
·         Jaka Małgorzata, takie będzie pół lata. (20 lipca)
·         Jaki Jakub do południa, taka zima też do grudnia.(25 lipca)
·         Jaki Jakub po południu, taka zima też po grudniu. (25 lipca)
·         Jeśli upały w sianokosy i żniwa, to zima ostra i dokuczliwa, a jeżeli słota, to w zimie dużo błota.
·         Jeżeli w żniwa mysz w polu gniazdo wysoko zakłada, znak to, że zima srogie śniegi zapowiada.
·         Kiedy lipiec daje deszcze, długie lato będzie jeszcze.
·         Kiedy w Małgorzatę kropi, siano się źle kopi. (20 lipca)
·         Kto w lipcu patrzy chłodu, nacierpi się w zimie głodu.
·         Kwiat lipcowy , napój zdrowy.
·         Leje od Jakuba do lgnaca (31.07) stracona rolnika praca. (Jakub- 25 lipca, Ignacy- 31 lipca)
·         Lipcowa pogoda, dla chłopów żniwna swoboda.
·         Lipcowe deszcze dla chłopa kleszcze; jak pogoda, większa swoboda.
·         Lipcowe upały, wrzesień doskonały.
·         Miesiąc lipiec musi przypiec i ostatki mąki wypiec.
·         Na Jakuba deszcz, złych żniw wieszcz. (25 lipca)
·         Na świętą Małgorzatę kopa zawsze w polu stanie. (20 lipca)
·         Na świętego Prokopa wyschnie młynarzowi przykopa. (8 lipca)
·         Od świętej Anki zimne noce i poranki. (26 lipca)
·         Około dnia świętej Marty, ze żniwami już nie żarty. (29 lipca)
·         Szczęśliwy, kto na Annę wyszuka sobie pannę. (26 lipca)
·         Święta Anka pasie baranka. (26 lipca)
·         Święta Hanna - to już jesienna panna. (26 lipca)
·         Święta Małgorzata zapowiada środek lata.(20 lipca)
·         Święta Marta wodzi głód do czarta. (29 lipca)
·         Upały lipcowe wróżą mrozy styczniowe.
·         W dzień świętej Małgorzaty pierwsze gruszki do chaty. (20 lipca)
·         W lipcu gdy służą pogody, bój się wielkiej wody.
·         W lipcu pszczeli rój, nie opłaci trudu znój.
·         W lipcu się kłosek korzy, że niesie dar boży, a najpierwsza Małgorzata, sierp w zboże założy. (13 lipca)
·         W lipcu upały, styczeń mroźny cały.
·         Z Magdaleną nam kanikuła wschodzi, święty Bartłomiej ją odwodzi. (Magdalena- 22 lipca, Bartłomiej- 24 sierpnia)
·         Ze świętą Małgorzatą upał przybiera, kanikułę otwiera. (20 lipca)

SIERPIEŃ
·         Bartłomiej ukazuje, jaka jesień następuje. (24 sierpnia)
·         Czego sierpień nie dowarzy, tego wrzesień nie doparzy.
·         Dużo grzybów sierpniowych, dużo zawiei śniegowych.
·         Gdy Bartłomiej z grzmotami, śnieżna zima przed nami. (24 sierpnia)
·         Gdy ciepło na Dominika, ostra zima nas dotyka. (4 sierpnia)
·         Gdy do Wawrzyńca słota trzyma, do Gromnic lekka zima. (Wawrzyniec- 10 sierpnia, Matki Boskiej Gromnicznej- 2 luty)
·         Gdy koło Bartłomieja liść opada, prędko zima bywa rada. (24 sierpnia)
·         Gdy księżyc w Pannie o grzmoty, pięćdziesiąt dni pluszczą słoty.
·         Gdy na Luizy ładnie, śnieg późno spadnie. (25 sierpnia)
·         Gdy na Wawrzyńca orzechy obrodzą, to w zimie mrozy dogodzą. (10 sierpnia)
·         Gdy na Wniebowzięcie Panny ciepło dopisuje, to ciepły i pogodny koniec lata obiecuje. (15 sierpnia)
·         Gdy sierpień w upały zbywa, lato długie zwykle bywa.
·         Gdy się Bartłomiej grzmotem zgłosi, grady i rychłe śniegi przynosi. (24 sierpnia)
·         Gdy słońce z grzmotem w znak Panny wchodzi, zapowiedź to niepogody długiej i powodzi.
·         Gdy w dni sierpnia spieka wszędzie, tedy długa zima będzie.
·         Gdy w sierpniu z północy dmucha, nastaje zwykle posucha.
·         Gdy Wawrzyniec i Bartłomiej pogodą dopisują, piękną jesień obiecują. (Wawrzyniec- 10 sierpnia, Bartłomiej- 24 sierpnia)
·         Gdy z początkiem sierpnia panują upały, to zima długo trzyma kożuch biały.
·         Gdy z początku sierpień częste grzmoty miewa, tedy też do końca takąż nutkę śpiewa.
·         Gdy z początku sierpnia skwar trzyma, zwykle bywa długa i śnieżna zima.
·         Jacek gdy suchy, rozprasza jesienne pluchy. (17 sierpnia)
·         Jak Bartłomiej się sprawi, taką jesień przyprowadzi. (24 sierpnia)
·         Jak na Piotra posuszy, lato jesień przesuszy. (3 sierpnia)
·         Jak pada na Prokopa, zmoknie mendel, zmoknie kopa. (4 sierpnia)
·         Jak po lipcu sierpień się ochłodzi, to później zima twarda z wielkim śniegiem chodzi.
·         Jak Wawrzyniec burzy, to się za bronami kurzy. (10 sierpnia)
·         Jaki pierwszy, drugi, trzeci, taki cały sierpień leci.
·         Jeśli na Bernarda ziemia twarda, to będzie zima harda, a jak miękka to lekka.
·         Jeśli w dniu Jacka nie pada, suchą jesień zapowiada. (17 sierpnia)
·         Jeśli w sierpniu dni jasne, będą stodoły ciasne.
·         Jeżeli w sierpniu gorąco będzie, to zima w śniegi długo zasiędzie.
·         Kiedy do Bartłomieja bocian u nas trwa mnogi, tedy zima lekka będzie i opał niedrogi. (24 sierpnia)
·         Kiedy sierpień przychodzi, reszta zboża z pola schodzi.
·         Kiedy sierpień wrzos rozwija, jesień krótka, szybko mija.
·         Kto w lecie nie orze, nie sieje, w zimie z frasunku niszczeje.
·         Kiedy w sierpniu spieka wszędzie, zima długo białą będzie.
·         Kto latem pracuje, zimą głodu nie czuje.
·         Na Ludwika zboże z pola umyka. (25 sierpnia)
·         Na świętego Polikopy grom popali kopy. (1 sierpnia)
·         Na świętego Wawrzyna już śpieszą do młyna. (10 sierpnia)
·         Na święty Gustaw kopy w polu ustaw. (2 sierpnia)
·         Na święty Roch, jaki dzień, taka noc. (16 sierpnia)
·         Na święty Roch w stodole groch. (16 sierpnia)
·         Na święty Wawrzyniec lata już wnet koniec. (10 sierpnia)
·         Na Wniebowzięcie słota, w jesieni dużo błota. (15 sierpnia)
·         Od świętego Bartłomieja lepsza w stodole nadzieja. (24 sierpnia)
·         Od świętej Klary są już ładne dary. (12 sierpnia)
·         Od Wniebowzięcia miej w stodole połowę żęcia. (15 sierpnia)
·         Ostatni sierpnia zapowiada, jaka pogoda na wrzesień wypada.
·         Początki sierpnia pogodne, wróżą zimy łagodne.
·         Pogoda na Nikodema - cały miesiąc deszczu nie ma. (3 sierpnia)
·         Susza na Bartłomieja, mroźnej zimy nadzieja. (24 sierpnia)
·         Sierpień pogodny jest dla winogron wygodny.
·         Święty Bartłomiej zwiastuje, jaka jesień następuje. (24 sierpnia)
·         Wawrzyniec pokazuje, jaka jesień następuje. (10 sierpnia)
·         We Wniebowzięcie Panny Marii słońce jasne, będzie wino godnie kwaśne. (15 sierpnia)
·         W pierwszym tygodniu pogoda stała, będzie zima długa, biała.
·         W pierwszym tygodniu sierpnia spieka, zima ciężka, śnieżna i długa nas czeka.
·         W Przemienienie Pańskie są burze szatańskie. (6 sierpnia)
·         W sierpniu grzmotów wiele, mokrą zimę ściele.
·         Żołędzie pełne i białe, przyszłe lato doskonałe.

WRZESIEŃ
·         Czym dłużej jaskółki we wrześniu zostają, tym dłużej piękne i jasne dni bywają.
·         Do Michała przymrozków ile i w maju tyle. (29 września)
·          
·         Dzień świętego Idziego, gdy się wypogodzi, cztery niedziele potem pogodą dogodzi. (1 września)
·         Gdy deszcz w świętego Michała, będzie łagodna zima cała. (29 września)
·         Gdy na Michała obrodzą żołędzie, dużo śniegów w zimie będzie. (29 września)
·         Gdy noc jasna na Michała, to nastąpi zima trwała. (29 września)
·         Gdy grzyby wielkie korzenie mają, wielką zimę zapowiadają.
·         Gdy Kleofas we mgle chodzi, mokrą zimę zwykle zrodzi. (25 września)
·         Gdy na święty Mateusz śnieg przybieżał, będzie po pas całą zimę leżał. (21 września)
·         Gdy Narodzenie Maryi pogodne, to będzie tak cztery tygodnie. (8 września)
·         Gdy na Siewną jest błękitnie, wtedy pięknie wrzos zakwitnie. (8 września)
·         Gdy na święty Idzi ładnie, śnieg na pewno późno spadnie. (1 września)
·         Gdy święty Idzi burzliwie się poda, przez cały wrzesień niestała pogoda. (1 września)
·         Gdy we wrześniu grzybów brak, niezawodny zimy znak.
·         Gdy w Michała wiatr od wschodu lub północy, w zimie mrozy wielkiej mocy. (29 września)
·         Gdy wietrzno w Michała, będzie mroźna zima cała. (29 września)
·         Gdy wrzesień bez deszczów będzie, w zimie wiatrów pełno wszędzie.
·         Gdy wrzesień z pogodą zaczyna, zwykle przez miesiąc pogoda się trzyma.
·         Gerard czasem wróży na to, że z nim przyjdzie drugie lato. (24 września)
·         Im głębiej we wrześniu grzebią się robaki, tym srożej się zima da ludziom we znaki.
·         Jak we wrześniu krety kopią po nizinach, będzie wietrzno, ale lekka zima.
·         Jaką pogodę na nowiu da wrzesień, taka bywa zwykle przez całą jesień.
·         Jeśli bociany do Michała zostały, nie będzie mrozów przez grudzień cały. (29 września)
·         Jeśli jasny Maurycy, to rad w zimie wiatr ryczy. (22 września)
·         Jeśli Maurycy ma jasne lice, to przyprowadzi wnet nawałnicę. (22 września)
·         Jaki pierwszy wrzesień, taka będzie jesień.
·         Jeśli na Jacka nie panuje plucha, to pewnie zima będzie sucha. (11 września)
·         Jeśli w Maryi Narodzenie nie pada, to sucha jesień się zapowiada. (8 września)
·         Jeśli wrzesień będzie suchy, październik nie oszczędzi nam pluchy.
·         Jeżeli święty Michał deszczem przysłuży, to suchą wiosnę nam wróży. (29 września)
·         Joachima boską mocą dzionek już się równa z nocą. (22 września)
·         Kiedy Irena z mrozem przybywa, babie lato krótkie bywa. (18 września)
·         Kiedy na Michała wiatr północny wieje, na ładną pogodę chłop traci nadzieję. (29 września)
·         Kiedy Panna się rodzi, już jaskółka odchodzi. (8 września)
·         Kiedy wrzesień, to już jesień, wtedy jabłek pełna kieszeń.
·         Na Gerarda, gdy sucho, zima będzie z pluchą. (24 września)
·         Na Mateusza słońce grzeje, po Mateuszu wiatr ciepło wywieje. (21 września)
·         Na Podwyższenie Świętego Krzyża jesień się przybliża. (14 września)
·         Na świętego Łukasza jest w domu chleb i kasza. (10 września)
·         Na świętego Teodora zapełniona komora. (19 września)
·         Na świętego Wacława w polu pustki, w domu sława. (28 września)
·         Nikodem gdy suchy, rozprasza jesienne pluchy. (15 września)
·         Noc jasna na Michała, zima ostra i trwała, gdy noc słotna, zima do końca grudnia lekka i błotna. (29 września)
·         Pierwszy września pogodny, w zimie czas wygodny.
·         Pogoda na Nikodema - niedziel cztery deszczu nie ma. (15 września)
·         Pogoda na świętego Mateusza cztery niedziele się nie rusza. (21 września)
·         Ptaszki przed Michałem odleciały, będzie ostry grudzień cały. (29 września)
·         Skoro wrzesień, to już jesień, ale jabłek pełna kieszeń.
·         Święta Regina gałęzie ugina. (7 września)
·         Święta Regina mgły rozpina. (7 września)
·         Święty Idzi gruszkę na drzewie widzi. (1 września)
·         Święty Mateusz dodaje chłodu i raz ostatni podbiera miodu. (21 września)
·         W Michała, kiedy deszcze wszędzie, cała zima lekka będzie. (29 września)
·         We wrześniu, gdy tłuste ptaki, srogo się zima da ludziom we znaki.
·         Wiele ostu we wrzesień wróży pogodną jesień.
·         Wrzesień chodzi po rosie, zbiera grzyby we wrzosie.
·         Wrzesień jeszcze w słońcu chodzi, babie lato już się rodzi.
·         Wrześniowa słota, miarka deszczu, korzec błota.
·         Wrzesień wrzosami strojny, lecz od pracy znojny.
·         Zbytek na świętego Michała żołędzi, wiele śniegu w Boże Narodzenie napędzi. (29 września)

PAŹDZIERNIK
·         Do świętej Jadwigi pozbieraj jabłka, orzechy i figi. (15 października)
·         Gdy jesień zamglona, zima zaśnieżona.
·         Gdy październik ciepło trzyma, zwykle mroźna bywa zima.
·         Gdy październik mroźny, to nie będzie styczeń groźny .
·         Gdy październik ze śniegiem przybieży, na wiosnę długo śnieg na polach leży.
·         Gdy w październiku ciepło chadza, w lutym mrozy naprowadza.
·         Gdy październik z wodami, grudzień z wiatrami.
·         Ile razy przed nowiem w październiku śnieg spadnie, tyle razy wśród zimy odwilży przypadnie.
·         Jak przyjdzie Szymon i Judy, zagoń bydło z pola do budy.(28 października)
·         Jesień bezdeszczowa to zima wiatrowa.
·         Kiedy październik śnieżny i chłodny, to styczeń zwykle łagodny
·         Kiedy w święty Gaweł słota, będzie w lecie dużo błota. (16 października)
·         Kiepski gospodarz, co po Jadwidze do pola siać idzie. (15 października)
·         Koło świętej Jadwigi babie lato fruwa na wyścigi. (15 października)
·         Kto sieje na świętą Jadwigę, ten zbiera figę
·         Liść na drzewie mocno trzyma, nie tak prędko przyjdzie zima.
·         Na Gerarda gdy sucho, lato będzie z pluchą. (3 października)
·         Na świętego Franciszka chłop już w polu nic nie zyska. (10 października)
·         Na świętego Franciszka odlatuje pliszka. (10 października)
·         Od świętej Jadwigi z pola na wyścigi. (15 października)
·         Od świętej Urszuli chłop się kożuchem otuli. (21 października)
·         Od świętej Urszuli oczekuj śnieżnej koszuli. (21 października)
·         Październik chodzi po kraju, cichnie ptactwo w gaju.
·         Październik ciepły, będzie luty skrzepły.
·         Październik stoi u dwora, wykop ziemniaki pora.
·         Po świętej Brygidzie babie lato przyjdzie. (8 października)
·         Święta Urszula i Kordula dzieci do pieca przytula. (21 października)
·         W Edwarda jesień twarda. (13 października)
·         W jesieni prędko gdy liść z drzewa spadnie, to wkrótce zima będzie, każdy zgadnie.
·         W październiku, gdy liść z drzewa niesporo opada, późną to wiosnę zapowiada
·         W październiku kawek gromada, słotne dni nam zapowiada.

LISTOPAD
·         Czasy niekiedy bywają, że Wszyscy Święci w bieli przybywają. (1 listopada)
·         Deszcz w Marka, ziemia w lecie jak skwarka. (16 listopada)
·         Deszcz w początku listopada, mrozy w styczniu zapowiada.
·         Deszcze listopadowe budzą wiatry zimowe.
·         Deszcz w połowie listopada, tęgi mróz w styczniu zapowiada.
·         Dwudziesty pierwszy listopada pogodę zimy zapowiada.
·         Gdy listopad mroźny, to lipiec nie groźny.
·         Gdy listopad z deszczem, grudzień zwykle z wiatrem.
·         Gdy liście przed Marcinem nie opadają, to mroźną zimę przepowiadają. (11 listopada)
·         Gdy Marcin w śniegu przybieżał, całą zimę będzie w nim leżał. (11 listopada)
·         Gdy Marcinowa gęś po lodzie, będzie Boże Narodzenie po wodzie. (11 listopada)
·         Gdy łagodna jesień trzyma, będzie krótka, ostra zima.
·         Gdy mróz na świętego Marcina, będzie tęga zima. (11 listopada)
·         Gdy na świętą Cecylię grzmi, rolnikom o dobry roku śni. (22 listopada)
·         Gdy na Wszystkich Świętych ziemia mrozem skrzepła, to gadają ludzie starzy, że zima będzie ciepła. (1 listopada)
·         Gdy pogoda w Ofiarowanie, ostra zima nastanie. (21 listopada)
·         Gdy w listopadzie gawrony gromadnie latają, deszcze albo śniegi zapowiadają.
·         Gdy w listopadzie liść na szczytach drzew trzyma, to w maju na nowe liście spadnie jeszcze zima.
·         Gdy w listopadzie wody się podniosą, to snadź w zimie deszcze roszą.
·         Gdy święty Andrzej ze śniegiem przybieży sto dni śnieg w polu leży. (30 listopada)
·         Grzmot listopada dużo zboża zapowiada.
·         Jak listopad ciepły - marzec mrozem przewlekły.
·         Jak się Katarzyna głosi, tak się Nowy Rok nosi. (25 listopada)
·         Jaki listopad, taki będzie marzec, prorokuje stuletni starzec.
·         Jaki listopad trzeci, taki marzec się kleci.
·         Jak Marcin na białym koniu przyjedzie, to ostrą zimę przywiedzie. (11 listopada)
·         Jak Marcin z chmurami niestateczna zima przed nami. (11 listopada)
·         Jaki dzień na świętego Marcina, taka będzie cała zima. (11 listopada)
·         Jeśli kret w listopadzie jeszcze późno ryje, na Nowy Rok komar wpadnie w bryję. (20 listopada)
·   Jeśli mglisto na Marcina, będzie lekka zima, Marcinowa zaś pogoda, mrozów zimie doda. (11 listopada)
·    Jeśli na Marcina sucho, to Gody z pluchą. (Marcina- 11 listopada, Gody/ Boże Narodzenie- 25 grudnia)
·         Jeśli na Marcina wiatr z południa wieje, lekkiej zimy daje nadzieje. (11 listopada)
·         Katarzyna dzień jaki, cały grudzień taki. (25 listopada)
·         Kiedy swego czasu goły las nastaje, święty Hubert z lasu cały obiad daje. (3 listopada)
·         Kiedy w świętą Katarzynę lód nie stanie, to gotuj sanie. (25 listopada)
·         Kiedy zima w listopadzie, jeszcze w kwietniu zimno się kładzie.
·         Jaka pogoda listopadowa, taka i marcowa.
·         Jaka pogoda w Ofiarowanie służy, taka się na całą zimę wróży. (21 listopada)
·         Kiedy Zdzisiek rano szroni, zima jest w zasięgu dłoni. (28 listopada)
·         Listopad ciecze, marzec nie podpiecze.
·         Na dzień świętego Marcina lepsza gęś, niźli zwierzyna. (11 listopada)
·         Na Katarzynę gęś po wodzie, Boże Narodzenie po lodzie. (25 listopada)
·         Na Katarzynę schowaj się pod pierzynę. (25 listopada)
·       Na Stanisława Kostkę ujrzysz śniegu drobnostkę, a na Ofiarowanie przydadzą się sanie. (Stanisława- 13 listopada, Ofiarowanie- 21 listopada)
·         Na świętą Elżbietę bywa śnieg nad piętę. (19 listopada)
·         Na Wszystkich Świętych mróz, na Boże Narodzenie zima i susz. (1 listopada)
·         Na Wszystkich Świętych od zrębu utnij gałąź dębu: jeśli soku nie ma, będzie tęga zima. (1 listopada)
·         Od świętego Marcina zima się zaczyna. (11 listopada)
·         Od świętej Katarzyny nie prześladuj już zwierzyny. (25 listopada)
·         Od świętej Salomei zima jest w nadziei. (17 listopada)
·         Pierś z Marcinowej gęsi jeśli biała, to zima dobrze będzie statkowała. (1 listopada)
·         Po świętej Katarzynie pomyśl o pierzynie. (25 listopada)
·         Słońce listopada mrozy zapowiada.
·         Święta Katarzyna adwent rozpoczyna. (25 listopada)
·         Święta Katarzyna pokazuje, jaką pogodę nam styczeń zgotuje. (25 listopada)
·         Święta Katarzyna śluby ucina. (25 listopada)
·         Święta Katarzyna śmiechem, święty Andrzej grzechem. (25 listopada)
·         W Katarzynę z nieba nic nie spadnie, będzie w przyszłym lutym chyba jeszcze ładniej. (25 listopada)
·         W listopadzie goło w sadzie.
·         W listopadzie mróz, szykuj w marcu wóz.
·         W połowie listopada deszczy, w połowie stycznia trzeszczy.
·         We Wszystkich Świętych, gdy się deszcz rozpada, może słota potrzymać do końca listopada. (1 listopada)
·         Witold w listopadzie grzmi, rolnik wiosną śni. (12 listopada)
·         Wszyscy Święci niezgodą, wiatry ze śniegiem przywiodą. (1 listopada)
·         Zjawia to Elżbieta święta, czy ta zima będzie cięta. (19 listopada)

GRUDZIEŃ
·         Adam i Ewa pokazują, jaki styczeń i luty po nich następują.
·         Barbara po lodzie święta po wodzie. (4 grudnia)
·         Barbara po wodzie święta po lodzie. (4 grudnia)
·         Co zima przychłodzi, lato wynagrodzi.
·         Czwarty grudzień jaki, cały grudzień taki, piąty grudzień - stycznia czyni znaki, szósty grudzień luty przepowiada, siódmy grudzień nam o marcu gada.
·         Czy rok był suchy, czy było błoto, nigdy w Sylwestra nie będzie padało złoto.
·         Dzień świętego Makarego pewnie przepowiada, czy we wrześniu pogoda, czy też ciągle pada. (20 grudnia)
·         Dzień Sylwestrowy pokaże czas lipcowy. (31 grudnia)
·         Eugeniego lód albo woda pokaże, czy w maju będzie pogoda. (30 grudnia)
·         Gdy choinka tonie w wodzie, jajko toczy się po lodzie.
·         Gdy Makary pogodny, cały styczeń chłodny. (20 grudnia)
·         Gdy na Gody bardzo biało, wiosną śniegu jest niemało.
·         Gdy na Gody leży śnieg srogi, to na Wielkanoc zielone odłogi.
·         Gdy na początku grudnia pogoda stał, zima będzie długo biała.
·         Gdy na Tomasza deszcz pada, zmienną zimę zapowiada. (21 grudnia)
·         Gdy na Tomasza pogoda, styczeń silne wiatry poda. (21 grudnia)
·         Gdy pola zielone, jak się Chrystus rodzi, Wielkanocnym Świętom śnieg pewnie zaszkodzi
·         Gdy w adwencie szadź na drzewach się pokazuje, to rok urodzajny nam zwiastuje.
·         Gdy w Narodzenie Pana pogodnie, będzie tak cztery tygodnie.
·         Gdy w Barbarę pada - zima ostra się zapowiada. (4 grudnia)
·         Gdy w Ewangelistę chmury, będą plonów góry. (27 grudnia)
·         Gdy w grudniu śnieg pada, drugi rok taki sam zapowiada.
·         Gdy w Narodzenie pogodnie, będzie tak cztery tygodnie.
·         Gdy w pełni księżyca Gody przypadają, łagodną resztkę zimy z tego wysnuwają
·         Gdy zamarznie pierwszego grudnia, wyschnie niejedna studnia; gdy pierwszego pogoda służy to wczesną wiosnę i pogodną wróży.
·         Grudzień jak łagodny wszędzie, cała zima dzieckiem będzie.
·         Grudzień jaki, czerwiec taki.
·         Grudzień z grzmotami, rok z wiatrami.
·         Grudzień ziemię grudzi dla zwierząt i ludzi.
·         Grudzień zimny, śniegiem pokryty, daje rok w zboże obfity.
·         Ile słońca na Makarego, tyle ciepła wrześniowego. (20 grudnia)
·         Jak Apostoł pokazuje, taki luty następuje. (27 grudnia)
·         Jak Jan Apostoł ośnieżony, św. Józef już zielony. (Jan Apostoł- 27 grudnia, Józef- 19 marca)
·         Jak przymrozi na Szczepana, będzie wiosna od Damiana (Szczepan- 26 grudnia, Damian- 27 luty).
·         Jak w Wigilię z dachu ciecze, zima długo się przewlecze.
·         Jak w zimie piecze, to w lecie ciecze.
·         Jaka pogoda Tomaszowa, taka będzie i majowa. (21 grudnia)
·         Jeśli da śnieg Eugenii, to się zima przemieni. (30 grudnia)
·         Jeśli w pierwszy dzień po Narodzeniu dopiekało, będzie zima długo białą.
·         Jaka pogoda w Szczepana panuje, taka na luty nam się szykuje. (26 grudnia)
·         Jeśli w grudniu często dmucha, to w marcu i kwietniu plucha.
·         Mroźny grudzień, wiele śniegu, żyzny roczek będzie w biegu.
·         Na Adama i Ewy, dobre bydłu i plewy.
·         Na Pasterkę po wodzie, Alleluja po lodzie.
·         Na świętego Dominika wszędzie śpiew ptactwa zanika. (20 grudnia)
·         Na święty Ambroży poprawią się mrozy. (7 grudnia)
·         Na święty Tomasz dzień się z nocą sili, mniej nocy, więcej dnia będzie po chwili. (21 grudnia)
·         Na Tomasza najdłuższa noc nasza. (21 grudnia)
·         Niewiniątek dzień pokaże, jaka pogoda w marcu się okaże. (28 grudnia)
·         Piąty grudzień stycznia czyni znaki, szósty grudzień luty przepowiada, siódmy grudzień o marcu gada. (5 grudnia)
·         Pogoda marcowa, taka sama jak i Szczepanowa. (26 grudnia)
·         Pogoda na Wigilię Narodzenia, do Nowego Roku się nie zmienia.
·         Po suchym grudniu sucha wiosna bywa i pogoda we żniwa.
·         Po świętej Łucji pogoda na koniec grudnia śnieg poda. (13 grudnia)
·         Słota w dzień Adama i Ewy, zabezpiecz od zimna cholewy.
·         Suchy grudzień stoi za to, że sucha wiosna i suche lato.
·         Święta Łucja głosi, jaką pogodę styczeń przynosi. (13 grudnia)
·         Święty Ambroży zimy przysporzy. (7 grudnia)
·         Taką pogodę Nowy Rok przynosi, jaka na Jana od Krzyża się głosi. (14 grudnia)
·         W dzień Adama i Ewy daruj bliźnim gniewy.
·         W Gody słonko świeci, tak i tydzień zleci.
·         W jakim blasku Bóg się rodzi, w takim cały styczeń chodzi.
·         W grudniu rzeki kryją lody, a lud cieszy się na Gody.
·         W noc Sylwestrową łagodnie, będzie kilka dni pogodnie.
·         W pierwszym tygodniu grudnia, gdy pogoda stała, będzie zima długo biała.
·         W zimie odkryte ucho, to w lecie sucho.
·         Wigilia jasna, święty Jan ciemny, obiecują rok przyjemny.

Więcej o meteorologii ludowej znajdzie się w mojej kolejnej książce na temat magii ludowej.

Literatura:
Księga przysłów. Przypowieści i wrażeń przysłowiowych polskich, Druk E. Skiwskiego, 1894
Skarbiec przysłów. Przysłowia polskie, wybór i oprac. Katarzyna Stefańska-Jokiel, Wrocław 2005.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz